Waarom radiatoren ontluchten?
Lucht in uw cv-systeem zorgt voor koude plekken, borrelende geluiden en een hoog energieverbruik. Een radiator die bovenin koud blijft terwijl de onderkant warm wordt, bevat vrijwel zeker lucht. Door tijdig te ontluchten en de waterdruk te herstellen, blijft uw verwarming optimaal presteren.
Checklist: wat hebt u nodig?
| Gereedschap | Waarvoor? |
|---|---|
| Ontluchtingssleutel (of inbussleutel) | Openen van het ventiel op de radiator |
| Doek of bakje | Opvangen van water |
| Cv-ketel handleiding | Locatie vulkraan en juiste waterdruk |
| Manometer (aflezen op ketel of display) | Controleren waterdruk |
| Eventueel: slang voor bijvullen | Aansluiten op vulkraan |
Geen ontluchtingssleutel bij de hand? Bij de meeste bouwmarkten koopt u er een voor een paar euro. Moderne radiatoren gebruiken soms een inbussleutel (meestal maat 4 of 5).
Stap 1: zet de cv-ketel uit
Schakel de cv-ketel uit via de aan/uit-knop en wacht tot deze is afgekoeld. Ontluchten op een heet systeem is gevaarlijk — u kunt verbranden aan het water dat eruit spuit. Laat de ketel minimaal 30 minuten afkoelen.
Zet ook de thermostaat op de laagste stand zodat de pomp stopt met circuleren.
Stap 2: werk van onder naar boven
Begin met de radiatoren op de laagste verdieping en werk omhoog. Lucht stijgt van nature, dus door onder te beginnen voorkomt u dat u lucht naar lagere radiatoren duwt. Volg deze volgorde:
- Kelder of begane grond (start)
- Eerste verdieping
- Tweede verdieping
- Zolder (laatste)
Stap 3: radiator ontluchten
Zo ontlucht u één radiator:
- Houd een doek of bakje onder het ontluchtingsventiel (meestal bovenaan de radiator, aan de zijkant).
- Draai het ventiel langzaam open met de ontluchtingssleutel — linksom (tegen de klok in).
- U hoort een sissend geluid: dat is de ontsnappende lucht.
- Zodra er een gestage straal water uitkomt (zonder luchtbellen), draait u het ventiel weer dicht — rechtsom (met de klok mee).
- Droog gemorst water meteen af om roestvorming te voorkomen.
Let op: draai niet te hard dicht. Het ventiel hoeft alleen maar te sluiten; forceer het niet.
Wand- of vloerverwarming?
Bij vloerverwarming zit het ontluchtingspunt vaak bij de verdeler (het verdeelblok in de meterkast of technische ruimte). Sommige systemen hebben automatische ontluchters; check de handleiding van uw vloerverwarmingssysteem.
Stap 4: waterdruk controleren
Na het ontluchten is de waterdruk in uw cv-systeem gedaald. Dit leest u af op de manometer van de ketel. De ideale druk staat meestal tussen de 1,5 en 2,0 bar bij een koude installatie. Raadpleeg de handleiding van uw ketel voor de exacte waarde.
| Druk (bar) | Actie |
|---|---|
| Lager dan 1,0 | Bijvullen is noodzakelijk |
| Tussen 1,0 en 1,5 | Bijvullen aanbevolen |
| Tussen 1,5 en 2,0 | Goed, geen actie nodig |
| Hoger dan 2,5 | Te hoog; laat water af via aftapkraan |
Stap 5: cv-ketel bijvullen
Bijvullen van de cv-ketel doet u via de vulkraan. Dit zit meestal:
- Bij de cv-ketel zelf (vulslang inbouwen of vaste aansluiting).
- Bij een apart vulpunt in de buurt van de ketel.
- Soms geïntegreerd in het expansiesysteem.
Werkwijze bijvullen:
- Sluit een vulslang aan op de vulkraan en op een waterkraan (bijv. wasmachinekraan of buitenkraan).
- Open langzaam de waterkraan en daarna de vulkraan van de ketel.
- Houd de manometer in de gaten — vul tot de gewenste druk (meestal 1,5 à 1,8 bar).
- Sluit eerst de vulkraan, dan de waterkraan.
- Koppel de vulslang los (er kan nog water in zitten, vang dit op).
Belangrijk: vergeet niet de vulkraan dicht te draaien. Een open kraan kan leiden tot een lekkende overdrukbeveiliging.
Stap 6: controleronde
Zet de cv-ketel weer aan en zet de thermostaat op een normale temperatuur (18–20 °C). Laat het systeem een halfuur draaien en controleer:
- Worden alle radiatoren gelijkmatig warm?
- Zijn er nog borrelende geluiden?
- Staat de waterdruk stabiel rond de 1,5–2,0 bar?
Als een radiator opnieuw lucht bevat, herhaal dan het ontluchten voor die specifieke radiator. Een enkele nabloeding is normaal; bij hardnekkige lucht kunt u een automatische ontluchter overwegen.
Hoe vaak moet u ontluchten?
| Situatie | Frequentie |
|---|---|
| Normaal onderhoud | 1× per jaar, voor het stookseizoen |
| Na bijvullen of reparatie aan de cv | Direct controleren |
| Borrelende geluiden of koude plekken | Zo nodig ontluchten |
| Nieuwbouwhuis (eerste jaar) | Vaker controleren — meer lucht in nieuw systeem |
Veelgemaakte fouten
- Ontluchten terwijl de ketel heet is — risico op brandwonden.
- Ventiel te ver open draaien — het binnenwerk kan loskomen; dan stroomt water ongecontroleerd weg.
- Vergeten bij te vullen — lage waterdruk schakelt de ketel uit (storingsmelding).
- Vulkraan open laten — leidt tot wateroverlast of overdruk.
- Radiatoren overslaan — als u er een overslaat, blijft er lucht in het systeem zitten.
Wanneer belt u een monteur?
Neem contact op met een cv-monteur als:
- Na meerdere keren ontluchten blijft lucht terugkomen.
- De waterdruk daalt snel zonder aanwijsbare reden.
- U ziet lekkages bij radiatoren of leidingen.
- De ketel geeft een storingscode die u niet kunt oplossen.
Een systeem dat constant lucht aanzuigt, kan wijzen op een lekkage of een defect expansievat. Laat dit nakijken door een erkend installateur.
Samengevat
Radiatoren ontluchten is een klus van een halfuur die u zelf kunt doen. De volgorde is simpel: ketel uit, van onder naar boven ontluchten, druk controleren, bijvullen, en de boel testen. Door dit jaarlijks te doen voor de winter start, bespaart u energie en houdt u uw huis behaaglijk warm.