Radiatoren ontluchten en bijvullen — compleet stappenplan
Worden uw radiatoren niet overal warm? Hoor u borrelende of tikkende geluiden? Dan zit er waarschijnlijk lucht in uw cv-systeem. Ontluchten is eenvoudig, maar u moet het wel op de juiste volgorde doen.
Herkennen van lucht in de cv
| Symptoom | Oorzaak | Oplossing |
|---|---|---|
| Radiator wordt onderaan warm, bovenaan koud | Lucht in de radiator | Ontluchten |
| Borrelende / stromende geluiden | Lucht die door het systeem beweegt | Ontluchten en druk checken |
| Waterdruppel bij ontluchtingsventiel | Ventiel lekt | Ventiel vervangen (€5–€10) |
| Cv-ketel start vaak opnieuw (pendelen) | Te weinig waterdruk | Bijvullen |
| Drukmeter < 1 bar | Water verlaat het systeem / lekkage | Bijvullen + check op lekkage |
Wat hebt u nodig?
- Ontluchtingssleutel (4-kant, 6 mm of 8 mm — €2–€5 bij de bouwmarkt)
- Emmer of bakje (voor een klein beetje water)
- Oude doek
- Handschoenen (water uit de cv is heet en vies)
- Eventueel een vulslang (voor het bijvullen van de cv)
Stap 1: Voorbereiding
- Zet de cv-ketel uit — schakel hem uit op de aan/uit knop, niet alleen de thermostaat
- Haal de thermostaat naar de laagste stand (vorstbeveiliging)
- Wacht 15–30 minuten tot de radiatoren zijn afgekoeld
- Controleer de cv-druk op de manometer van de ketel (normaal 1,5–2,0 bar)
Waarom wachten? Als u ontlucht bij warme radiatoren, staat het water onder druk en spuit u kokend heet water in de kamer.
Stap 2: Ontluchten van de radiatoren
Volgorde: begin bij de laagste radiator en werk naar de hoogste. Zo stijgt alle lucht naar boven.
- Zoek het ontluchtingsventiel — dit zit bovenaan de radiator, aan de zijkant of bovenkant. Het is een klein vierkant of rond ventiel
- Houd de doek onder het ventiel en plaats het bakje eronder
- Steek de ontluchtingssleutel in het ventiel
- Draai langzaam linksom (tegen de klok in)
- U hoort eerst sissend geluid — dat is de lucht die ontsnapt
- Zodra er een constante straal water (zonder luchtbellen) uitkomt, draait u het ventiel rechtsom dicht
- Niet te strak aandraaien — dan beschadigt u het ventiel
Bij radiatoren met een thermostaatknop: draai deze naar de hoogste stand (5/6) zodat de knop open staat tijdens het ontluchten.
Stap 3: Checken of alle radiatoren warm worden
Zet de cv-ketel weer aan en zet de thermostaat op 20°C. Voel na 10 minuten of alle radiatoren overal warm worden. Als een radiator nog koude plekken heeft: herhaal het ontluchten op die radiator.
Stap 4: Cv-druk controleren
Na het ontluchten is de cv-druk gedaald omdat er water is verdwenen. Kijk op de manometer:
- Druk > 1,0 bar: alles oké, verder geen actie nodig
- Druk < 1,0 bar: bijvullen noodzakelijk
- Druk < 0,5 bar: cv-ketel slaat niet meer aan
Stap 5: Cv bijvullen
- Controleer of er een vulslang is aangesloten (bij moderne ketels zit er vaak een apart vulkraantje onder de ketel)
- Zo niet: sluit een tuinslang aan op de vulkraan (meestal onder de ketel, herkenbaar aan een blauw handvat)
- Open het vulkraantje langzaam — het water loopt de cv in
- Houd de drukmeter in de gaten: vul tot 1,5–1,8 bar
- Sluit het vulkraantje goed dicht en verwijder de slang
Moderne ketels (Nefit, Intergas, Remeha): Deze hebben vaak een automatische vulmodule — u kunt bijvullen via een knopje.
Stap 6: Opnieuw ontluchten (herhalen)
Na het bijvullen is er vaak opnieuw lucht in het systeem gekomen. Herhaal stap 2 bij de hoogste radiator. Controleer daarna de druk nog een keer — normaal blijft deze nu rond de 1,5 bar.
Wanneer moet u een cv-monteur bellen?
| Situatie | Actie |
|---|---|
| U moet wekelijks bijvullen | Er is een lekkage — monteur inschakelen |
| Ontluchtingsventiel lekt | Zelf vervangen of monteur |
| Expansievat is defect (druk schiet snel omhoog) | Monteur — expansievat is onderdeel van de ketel |
| Druk blijft zakken na bijvullen | Lozing via overdrukventiel of lekkage |
| Cv-ketel geeft storingscode (E01, 002, F22) | Handleiding raadplegen; vaak luchtdruk of lekkage |
| Systeem is ouder dan 15 jaar en nog nooit gespoeld | Monteur voor systeemreiniging |
Hoe vaak ontluchten?
| Frequenite | Wanneer |
|---|---|
| Elk jaar (vóór de winter) | Onderhoud — vaste jaarlijkse check in september/oktober |
| Bij borrelende radiatoren | Zodra u het hoort |
| Na het bijvullen | Altijd — er komt lucht mee met het verse water |
| Na het vervangen van een radiator | Altijd — de radiator is leeg geweest |
| Na een stroomstoring | Soms — de pomp kan lucht aanzuigen |
Cv-druk onderhouden — waarom is het belangrijk?
- Te lage druk (< 1 bar): de ketel schakelt uit voor veiligheid
- Te hoge druk (> 2,5 bar): het overdrukventiel laat water lopen — slecht voor de vloer en de ketel
- Optimale druk: 1,5–2,0 bar bij koude installatie; 2,0–2,5 bar bij warme installatie (normale uitzetting)
Conclusie
Radiatoren ontluchten is een van de eenvoudigste onderhoudsklussen en zou iedere huiseigenaar moeten kunnen. Het kost 15–30 minuten, bespaart energie (lucht in de cv verhoogt het gasverbruik met 5–10%) en voorkomt storingen aan de ketel. Doe het elk jaar in september.
Komt u er niet uit of moet u te vaak bijvullen? Bel gerust een cv-monteur — een slecht functionerend cv-systeem kan tot dure waterschade leiden.