CV-ketel ontluchten — zo krijgt u de lucht uit uw systeem
Hoor u borrelende geluiden uit de cv-ketel of worden radiatoren niet overal warm? Dan zit er lucht in uw verwarmingssysteem. Lucht is lichter dan water en verzamelt zich op de hoogste punten — bovenin radiatoren en soms in de leidingen of de ketel zelf. Dat zorgt voor koude plekken, tikkende geluiden en een hoger gasverbruik.
Het ontluchten van een cv-systeem is een veilige klus die u zelf doet. De kern is simpel: u laat de lucht via de ontluchtingsventielen ontsnappen en vult daarna het systeem weer bij tot de juiste waterdruk. In dit artikel leest u hoe u dat stap voor stap aanpakt.
Waar zit de lucht in uw cv-systeem?
| Symptoom | Waar de lucht zit | Oplossing |
|---|---|---|
| Radiator onderaan warm, bovenaan koud | Bovenin de radiator | Radiator ontluchten |
| Borrelende / tikkende geluiden uit de ketel | In de leidingen of de pomp | Systeem ontluchten + druk checken |
| Cv-ketel start vaak opnieuw (pendelen) | Lucht in de pomp / te lage druk | Ontluchten + bijvullen |
| Eén radiator blijft koud, andere wel warm | Luchtslot in de leiding | Ontluchten, eventueel meerdere keren |
Let op: de cv-ketel zelf heeft meestal geen ontluchtingsventiel. De lucht zit in de radiatoren en leidingen. U ontlucht dus de radiatoren, van de laagste naar de hoogste verdieping, zodat alle lucht naar boven stijgt en ontsnapt. Meer hierover leest u in ons stappenplan voor het ontluchten van radiatoren.
Wat hebt u nodig?
| Gereedschap / materiaal | Waarvoor? |
|---|---|
| Ontluchtingssleutel (4-kant, 6 of 8 mm) | Ventiel van de radiator openen |
| Emmer of bakje | Opvangen van het beetje water |
| Oude doek | Voorkomt spetters op de vloer |
| Vulslang | Bijvullen van de cv na het ontluchten |
| Cv-ketel handleiding | Locatie van het vulpunt en de juiste druk |
Stap 1: zet de ketel uit en laat het systeem afkoelen
Schakel de cv-ketel uit op de aan/uit-knop en zet de thermostaat op de laagste stand. Wacht 15–30 minuten tot de radiatoren zijn afgekoeld. Ontlucht nooit bij warme radiatoren: het water staat dan onder druk en spuit kokendheet de kamer in. Veilig wachten is hier geen luxe.
Stap 2: ontlucht de radiatoren van laag naar hoog
- Begin bij de laagste radiator en werk naar de hoogste
- Houd de doek en het bakje onder het ontluchtingsventiel (bovenaan de radiator)
- Steek de ontluchtingssleutel in het ventiel en draai langzaam linksom
- U hoort eerst een sissend geluid — dat is de lucht die ontsnapt
- Zodra er een constante straal water (zonder luchtbellen) uitkomt, draait u het ventiel rechtsom dicht
- Draai niet te strak aan — dan beschadigt u het ventiel
Bij radiatoren met een thermostaatknop draait u de knop eerst naar de hoogste stand, zodat de knop open staat tijdens het ontluchten.
Stap 3: controleer de waterdruk
Na het ontluchten is de cv-druk gedaald omdat er water is verdwenen. Kijk op de manometer van de ketel:
| Druk (bar) | Actie |
|---|---|
| Lager dan 1,0 | Bijvullen is noodzakelijk |
| Tussen 1,0 en 1,5 | Bijvullen aanbevolen |
| Tussen 1,5 en 2,0 | Goed, geen actie nodig |
| Hoger dan 2,5 | Te hoog; laat water af via de aftapkraan |
Stap 4: vul het systeem bij
- Sluit de vulslang aan op het vulpunt van de ketel en op een waterkraan
- Open de waterkraan langzaam en daarna het vulkraantje van de ketel
- Vul rustig tot de manometer rond de 1,5–1,8 bar staat
- Sluit eerst het vulkraantje van de ketel, daarna de waterkraan
- Koppel de vulslang los en controleer op lekkages
De volledige werkwijze, inclusief de juiste volgorde van de kranen, leest u in ons stappenplan voor het bijvullen van de cv-ketel.
Stap 5: herhaal en test
Na het bijvullen komt er vaak opnieuw lucht in het systeem. Herhaal het ontluchten bij de hoogste radiator en controleer de druk nog een keer. Zet daarna de ketel aan en laat het systeem een halfuur draaien. Worden alle radiatoren gelijkmatig warm en blijft de druk stabiel, dan is de klus klaar.
Wanneer belt u een monteur?
| Situatie | Actie |
|---|---|
| U moet wekelijks bijvullen | Er is een lekkage — monteur inschakelen |
| De druk blijft zakken na bijvullen | Lozing via overdrukventiel of lekkage |
| De ketel geeft een storingscode (E01, 002, F22) | Handleiding raadplegen; vaak luchtdruk of lekkage |
| U hoort een harde klap of waterslag in de leidingen | Luchtslot of defecte pomp — monteur |
| Het systeem is ouder dan 15 jaar en nooit gespoeld | Monteur voor systeemreiniging |
Veelgestelde vragen
Moet ik de cv-ketel zelf ontluchten? De cv-ketel heeft meestal geen ontluchtingsventiel. De lucht zit in de radiatoren en leidingen. U ontlucht de radiatoren van laag naar hoog, zodat alle lucht naar boven stijgt en ontsnapt. De ketel zelf zet u alleen uit tijdens het werk.
Hoe vaak moet ik mijn cv-systeem ontluchten? Eén keer per jaar, bij voorkeur vóór de winter, is genoeg voor een gezond systeem. Ontlucht ook na het bijvullen, na het vervangen van een radiator en zodra u borrelende geluiden hoort. Moet u veel vaker ontluchten, dan is er vrijwel zeker een lek.
Waarom borrelt mijn cv-ketel? Borrelende geluiden wijzen op lucht die door de leidingen of de pomp beweegt. Ontlucht de radiatoren van laag naar hoog en controleer daarna de waterdruk. Blijft het borrelen, dan kan er een luchtslot in de leidingen zitten of een defecte pomp zijn.
Wat is een luchtslot in de cv? Een luchtslot is een luchtbel die een leiding of radiator volledig blokkeert, waardoor het warme water er niet meer doorheen kan. U herkent het aan één radiator die koud blijft terwijl de rest warm wordt. Ontluchten, eventueel meerdere keren, lost het meestal op.
Welke waterdruk moet de cv-ketel hebben na het ontluchten? Een koude cv-installatie hoort tussen de 1,5 en 2,0 bar te staan. Na het ontluchten zakt de druk, dus vult u bij tot rond de 1,5–1,8 bar. Check altijd de handleiding van uw ketel, want per merk verschilt de streefwaarde.