Een bevroren buitenkraan kan voor flinke waterschade zorgen. Water zet uit als het bevriest, en in een afgesloten leiding kan dat genoeg druk geven om de leiding te laten knappen. Met 5 minuten werk per jaar voorkom je dit. Zet het in je agenda: doe het vóór de eerste nachtvorst, meestal ergens in oktober.
Waarom is vorstbescherming nodig?
Bevroren water zet 9 procent uit in volume. In een afgesloten leiding zorgt dat voor extreme druk. Gevolg: gesprongen koperen leidingen, gebarsten kraanhuizen of lekkage achter de muur. De schade komt vaak pas in het voorjaar aan het licht, wanneer de dooi intreedt en het water weer door de leiding stroomt. De verzekering vergoedt vorstschade vaak alleen als je redelijke maatregelen hebt genomen. Een bevroren buitenkraan die je had kunnen aftappen, valt daar niet altijd onder.
Wat heb je nodig?
- Verstelbare waterpomptang
- Emmer of teiltje
- Eventueel: aftapkraansleutel
- Eventueel: vorstbestendige kap (5-10 euro)
Stap 1: Watertoevoer afsluiten
Zoek de aparte afsluiter voor de buitenkraan. Die zit meestal in de kruipruimte, meterkast of onder de aanrechtkast. Draai de afsluiter dicht (rechtsom). Check of het water echt afgesloten is door de buitenkraan open te zetten. Komt er nog water uit? Dan zit je op de verkeerde afsluiter of is de kraan op een andere leiding aangesloten.
Geen aparte afsluiter? Draai dan de hoofdkraan dicht en laat een vorstbestendige buitenkraan monteren. Zo’n kraan heeft een ingebouwd ventiel dat het water in de leiding automatisch aflaat zodra je de kraan dichtdraait. Kost 25-50 euro aan materiaal plus een uurtje werk voor de loodgieter, maar dan ben je voorgoed van het jaarlijkse gedoe af.
Stap 2: Leiding ontluchten (belangrijkste stap)
- Open de buitenkraan helemaal
- Houd een emmer onder de kraan
- Open de aftapkraan (indien aanwezig)
- Laat de kraan open staan tot er geen water meer uitkomt
- Laat de buitenkraan open staan
Waarom open laten? Eventueel restwater kan uitzetten zonder de kraan te beschadigen. Bij een dichte kraan heeft het water geen ruimte en barst de kraan. Dit is de stap die mensen het vaakst overslaan, en precies de stap die de schade veroorzaakt.
Stap 3: Slang loskoppelen
Koppel de tuinslang los, laat leeglopen en berg op in de schuur. Een slang die aan de kraan blijft zitten vult zich met water dat bevriest en trekt de kraan kapot. Rol de slang losjes op en bewaar hem vorstvrij. Een bevroren slang is na de winter stug en kan barsten bij het eerste gebruik.
Stap 4: Extra bescherming
Opties voor extra zekerheid:
- Vorstbestendige kap (5-10 euro bij bouwmarkt): schuimkap die je over de kraan trekt
- Afdoptule op de kraanschroefdraad: houdt de kraan open en beschermt het schroefdraad
- Isolatie van de leiding in de kruipruimte met buisisolatie, zeker als de leiding dicht onder de vloer loopt
Stap 5: In het voorjaar
Als het niet meer vriest, meestal eind maart: buitenkraan dichtdraaien, afsluiter binnen openen, controleren op lekkage. Draai de kraan langzaam open en voel aan de muurplaat of er vocht komt. Nooit aan een bevroren kraan draaien, ook niet met geweld. Wacht tot het ontdooid is, anders breek je het binnenwerk af.
Wat als het al mis is?
- Kraan lekt bij uitloop: binnenwerk vervangen (10-15 euro). Meestal draai je het binnenwerk er met een speciale sleutel zo uit.
- Water bij de muurplaat: leiding in de muur mogelijk gesprongen, loodgieter inschakelen
- Geen water in voorjaar: lucht in leiding of vorstscheur in knelkoppeling. Controleer eerst of de afsluiter wel open staat, daarna pas verder zoeken.
Veelgestelde vragen
Moet ik de buitenkraan ook winterklaar maken als het niet vriest? De winter kan verrassend koud worden, ook in het zuiden van het land. De klus kost 5 minuten en de kraan staat er toch. Doe het gewoon elk jaar in oktober, dan hoef je er niet over na te denken.
Kan ik de buitenkraan gebruiken bij lichte vorst? Nee. Zodra het vriest, is de kans op schade reëel. Zelfs een graadje onder nul in de nacht kan genoeg zijn als de leiding onbeschermd buiten de spouw loopt.
Wat als mijn buitenkraan geen aftapmogelijkheid heeft? Dan laat je na het afsluiten gewoon het water uit de kraan lopen en laat je de kraan open staan. Zonder aftapkraan blijft er wat water in het verticale stuk zitten, maar dat heeft ruimte om uit te zetten.
Vergoedt mijn verzekering vorstschade aan de buitenkraan? Meestal wel, maar alleen als je aannemelijk kunt maken dat je de kraan hebt afgesloten en afgetapt. Maak er een gewoonte van en bewaar eventueel een foto. De schade achteraf regelen is altijd duurder dan 5 minuten preventie.
Bronnen
- Buitenkraan afsluiten: zo houd je jouw waterkraan vorstvrij - ASR
- Buitenkraan winterklaar maken en dure reparaties voorkomen - Installatie-shop
Conclusie
Buitenkraan winterklaar maken kost 5 minuten. Belangrijkste regel: binnen afsluiten, buiten open laten staan. Doe het voor de eerste nachtvorst (vaak oktober) en je bent zorgeloos de winter door. Een bevroren leiding repareren kost honderden euro’s, de preventie is vrijwel gratis.