Badkamerkraan vervangen — zo doet u het zelf
Een lekkende of verouderde badkamerkraan vervangen is een klus die u met de juiste voorbereiding in één ochtend klaar hebt. U bespaart zo €150–€300 aan loodgieterskosten. Tijd om te vervangen is er als de kraan blijft druppen ondanks een nieuw binnenwerk, als hij moeilijk bedienbaar is door kalk, of als u toch aan het verbouwen bent. Hieronder leest u hoe u stap voor stap te werk gaat.
Gereedschapslijst
| Gereedschap | Waarom nodig |
|---|---|
| Verstelbare moersleutel (of Engelse sleutel) | Voor het los- en vastdraaien van wartelmoeren |
| Ringsleutel set (10–13 mm) | Voor kraanbevestiging onder de wastafel |
| Inbussleutel set | Voor hendels en sierdopjes |
| Kruiskopschroevendraaier | Voor bevestigingsschroeven |
| Emmer en handdoek | Opvang restwater |
| Waterpomptang | Voor extra grip bij vastzittende moeren |
| Ontkalker (bijv. WD-40) | Bij vastgeroeste verbindingen |
| Zaklamp | Voor zicht onder de wastafel |
| Installatietape (PTFE) | Voor waterdichte schroefdraad |
Benodigdheden
- Nieuwe badkamermengkraan (let op: enkel- of dubbelgatsmontage)
- Flexibele aansluitslangen (2x, ½ duims, 35–50 cm)
- Afsluitpluggen (indien nodig voor oude leidingen)
Aansluitmaten: wat past op uw wastafel?
Voordat u een kraan koopt, controleert u drie maten — anders staat u halverwege met een kraan die niet past:
| Maat | Waarop letten | Standaard |
|---|---|---|
| Aansluitdraad | De schroefdraad van de aansluitslangen | ½ duims (15 mm) |
| Hartafstand | Afstand tussen de twee aansluitpunten (bij dubbelgatskranen) | 150 mm (soms 100 mm) |
| Montagegaten | Aantal gaten in de wastafel | 1 gat (enkel) of 2-3 gaten (dubbel) |
De meeste badkamerkranen gebruiken ½ duims aansluitdraad en flexibele slangen van 35–50 cm. Meet de hartafstand van uw oude kraan op vóór u koopt: een dubbelgatskraan met 150 mm hartafstand past niet op een wastafel met 100 mm gaten. En een kraan met twee hendels past niet op een wastafel met één gat zonder losse plaat. Check ook de inbouwdiepte onder de wastafel — een te korte slang of een te diepe kast maakt de montage onnodig lastig.
Stap 1: Hoofdkraan dichtdraaien
Draai de hoofdkraan of de afsluiters onder de wastafel dicht. Open de bestaande kraan om de druk eraf te halen. Er komt nog wat water, vang dit op in de emmer onder de koppelingen. Check daarna of er echt geen water meer loopt door de kraan nog even open te draaien. Dit klinkt overbodig, maar een natte badkamervloer tijdens de montage wil niemand.
Stap 2: Oude kraan verwijderen
Koppel de flexibele aansluitslangen los van de hoekafsluiters met een ringsleutel. Draai de bevestigingsmoer onder de wastafel los, deze zit vaak klemvast. Gebruik WD-40 als de moer niet wil bewegen en laat het even intrekken. Bij hardnekkige kalk kunt u de verbinding voorzichtig verwarmen met een föhn. Til de oude kraan eruit zodra alles los is.
Stap 3: Montagegat schoonmaken
Verwijder oude kitresten en kalkaanslag van het montage-oppervlak. Een schoon gat is essentieel voor een goede afdichting van de nieuwe kraan. Schraap met een stanleymes of plamuurmes, en maak het oppervlak daarna vetvrij met een ontvetter of spiritus. Zo hecht de nieuwe kit straks goed.
Stap 4: Nieuwe kraan monteren
Steek de aansluitslangen van de nieuwe kraan door het montagegat. Plaats de rubberen afdichtring en de bevestigingsplaat onder de wastafel. Draai de bevestigingsmoer handvast, niet te strak, dan beschadigt u de ring. Zet de kraan recht op de wastafel voordat u de moer definitief aandraait.
Stap 5: Aansluitslangen bevestigen
Schroef de flexibele aansluitslangen vast op de hoekafsluiters. Gebruik géén installatietape op de rubberen afdichtingen van flexibele slangen, die dichten zelf. Alleen bij knelkoppelingen is tape nodig, en dan alleen op de schroefdraad van het knelgedeelte.
Draai de moeren met de hand vast en daarna een halve slag met de sleutel. Te strak aandraaien beschadigt de rubberen ring, te los betekent lekkage. De gulden middenweg is: handvast plus een kwart tot halve slag.
Pakkingen: waar ze zitten en waarom ze lekken
De meeste lekkages bij een nieuwe kraan komen niet van de kraan zelf, maar van een verkeerd geplaatste of beschadigde pakking. Er zitten er drie op een typische montage:
| Pakking | Waar | Functie |
|---|---|---|
| Rubberen afdichtring | Tussen kraanvoet en wastafel | Dicht de overgang kraan-wastafel af |
| Rubberen ring in de slang | In de wartelmoer van de aansluitslang | Dicht de aansluiting op de hoekafsluiter |
| Knelring (bij knelkoppeling) | Op de schroefdraad van het knelgedeelte | Dicht de knelverbinding |
Controleer vóór montage dat alle ringen aanwezig en onbeschadigd zijn — een scheurtje of vervormde ring lekt gegarandeerd. Plaats de afdichtring vlak en zonder vouwen. Bij flexibele slangen met een ingebouwde rubberen ring gebruikt u géén installatietape: de ring dicht zelf, tape op de rubberen afdichting maakt de verbinding juist onbetrouwbaar. Alleen bij knelkoppelingen wikkelt u tape op de schroefdraad van het knelgedeelte.
Stap 6: Water testen
Draai de hoofdkraan of hoekafsluiters langzaam open. Controleer alle verbindingen op lekkage. Laat de kraan 30 seconden lopen zodat de druk zich zet, en check nogmaals. Voel ook onder de wastafel of er vocht staat. Een klein lekje ontdek je nu, niet over drie weken.
De lekkage-check in drie rondes
Een grondige controle duurt maar een paar minuten en voorkomt waterschade:
- Direct na openen: draai de afsluiters langzaam open en kijk meteen of er bij de aansluitingen water spuit. Een straaltje hier is vrijwel altijd een te strak of te los aangedraaide moer.
- Na 30 seconden doorstromen: laat de kraan lopen zodat de druk zich zet, en voel met een droge handdoek onder de wastafel langs alle koppelingen. Een vochtige plek die u niet ziet, voelt u wel.
- Na een uur: kom nog één keer terug en voel opnieuw. Sommige lekkages ontstaan pas als de druk zich volledig heeft opgebouwd of als een pakking langzaam meegeeft.
Druppelt de kraan zelf nog na het dichtdraaien, dan zit het probleem in het binnenwerk (keramische schijven) en niet in de aansluiting — dat is een aparte reparatie.
Stap 7: Afwerken
- Plaats de sierdopjes over de schroeven
- Breng een dunne rand sanitairkit aan rond de kraanvoet (drogen: 24 uur)
- Verwijder overtollige kit met een vochtige vinger
Probleemtabel
| Probleem | Oorzaak | Oplossing |
|---|---|---|
| Kraan lekt bij de voet | Rubberen afdichtring ontbreekt of beschadigd | Demonteren en nieuwe ring plaatsen |
| Slang lekt bij aansluiting | Te strak aangedraaid of kalk op de schroefdraad | Losdraaien, schoonmaken, opnieuw bevestigen |
| Kraan staat scheef | Montagegat niet vlak of bevestiging ongelijk | Bevestigingsmoer losser draaien, kraan recht zetten, vastzetten |
| Weinig waterdruk | Hoekafsluiters niet volledig open | Hoekafsluiters helemaal open draaien |
| Kraan zwaar te bedienen | Lucht in de leiding of kalk | Kraan 2 minuten laten doorstromen |
Tips voor een lange levensduur
- Reinig de kraan wekelijks met een vochtige doek, geen schurende middelen
- Ontkalk maandelijks bij hard water (azijnoplossing 1:3)
- Vervang rubbers tijdig — na 5–7 jaar is het binnenwerk vaak versleten
- Gebruik mengkranen met keramische schijven, die gaan 2x zo lang mee
Veelgestelde vragen
Moet ik de waterleiding echt helemaal afsluiten? Ja. Werken aan een leiding die onder druk staat geeft spuitend water en risico op waterschade. De afsluiters onder de wastafel zijn er vaak al, anders draait u de hoofdkraan dicht.
Wat als de oude moeren niet los willen? Spuit WD-40 of een ander losmiddel op de schroefdraad en wacht tien minuten. Verwarmen met een föhn helpt bij kalkaanslag. Blijft de moer zitten, forceer dan niet, maar zaag de oude slang door en draai de moer er met een pijptang af.
Mijn nieuwe kraan heeft maar één slang, kan dat? Sommige kranen hebben één centrale aansluiting met een verdeelstuk. Dat werkt prima, zolang u de juiste aansluitmaat (meestal ½ duims) koopt. Check de verpakking of de specificaties van de kraan.
Kan ik elke kraan op mijn wastafel monteren? Let op het aantal gaten in de wastafel: één gat (enkelgatsmontage) of twee/ drie gaten (dubbelgatsmontage). Een kraan met twee hendels past niet op een wastafel met één gat zonder losse plaat.
Welke aansluitmaten moet ik controleren vóór ik een kraan koop? De aansluitdraad (standaard ½ duims), de hartafstand tussen de aansluitpunten (meestal 150 mm) en het aantal montagegaten in de wastafel. Meet de hartafstand van uw oude kraan op vóór u koopt.
Veiligheid voorop: Twijfelt u over uw loodgieterskennis? Laat de aansluiting dan controleren. Een lekkende aansluiting kan in één nacht voor duizenden euro’s waterschade zorgen.
Gerelateerde artikelen
- Afvoer ontstoppen zonder loodgieter — 5 methodes
- Badkamer verbouwen: de complete checklist
- Douchewand plaatsen — stap voor stap zelf monteren